Ғоядан катта мақсадлар сари: Филадельфияда сунъий интеллект асосида савдо агенти яратаётган ёш ўзбек тадбиркори
Катта мақсадлар ёш танламайди. Муҳими, инсонда ғоя, билим, қатъият ва уни амалга оширишга журъат бўлса бас. Бугун дунё технологиялари жадал ўзгараётган бир пайтда ана шу фазилатлар орқали ўз ўрнини топаётган ёшлар сафи кенгаймоқда. Улар учун географик чегаралар имкониятлар чегараси эмас, балки янги ғояларни синовдан ўтказиш ва ўз салоҳиятини намоён этиш майдонига айланмоқда.
АҚШнинг Пенсильвания штатида ўз технологик компаниясини ташкил этиб, сунъий интеллект асосида ишловчи янги савдо агентини яратаётган ўзбек йигити Нодирбек Анваровнинг фаолияти ҳам шундай интилишнинг бир намунасидир.
У «Tora Labs LLC» компаниясига асос солганида атиги 21 ёшда эди. Орадан бир йил ўтиб, шахсий жамғармасидан ажратган 50 минг доллар маблағ ҳисобига Филадельфияда фаолият юритаётган компанияси «Hiulix» номли сунъий интеллектли савдо агентини синовдан ўтказмоқда.
Бугун «Tora Labs» бир кишидан иборат жамоа ва ишлаётган прототип билан фаолият юритмоқда. Бир қарашда, бу ҳали кичик қадамдек туюлиши мумкин. Аммо ҳар қандай йирик технологик лойиҳа ҳам дастлаб бир ғоя, ишонч ва уни амалга ошириш йўлидаги дадил ҳаракатидан бошланади.
Асосий эътибор — «Hiulix» маҳсулотига
Компаниялар «Hiulix» агентини ўз веб-сайтларига ўрнатиши мумкин. У сайтга ташриф буюрувчиларнинг саволларига жавоб беради, улар орасидан ҳақиқий харидор бўлиши мумкин бўлган мижозларни ажратиб олади ва суҳбат тафсилотлари билан бирга савдо мутахассисига йўналтиради.
Ҳозирда агентнинг матнли чат версияси ички синовдан ўтказилмоқда. Платформа овозли мулоқот, учрашувларни режалаштириш ҳамда компаниялар фойдаланаётган CRM тизимларига уланиш имкониятларини ҳам қамраб оладиган қилиб ишлаб чиқилган. Маҳсулот, асосан, кичик ва ўрта технология компаниялари, шунингдек, профессионал хизматлар кўрсатувчи фирмалар учун мўлжалланган.
Нодирбек бу бозорни бежиз танламаган. Турли сўровномалар натижаларига кўра, АҚШдаги кичик бизнес субъектларининг 40 фоизидан 70 фоиздан ортиғи генератив сунъий интеллектдан фойдаланади. Бироқ АҚШ Аҳолини рўйхатга олиш бюроси маълумотларига кўра, уни маҳсулот ёки хизмат яратиш жараёнида бевосита қўллаётган корхоналар улуши 20 фоиз атрофида.
«Савдо учун мижозларни саралаш каби аниқ вазифани бажарадиган ихтисослашган тизимга эга кичик компаниялар жуда кам. Ана шу бўшлиқнинг ўзи бозор», — дейди Анваров.
Тадбиркорлик ва илмий изланишлар уйғунлиги
Нодирбек Анваров нафақат тадбиркорлик, балки илмий фаолиятда ҳам муайян натижаларга эришмоқда. Унинг изланишлари сунъий интеллектнинг келажаги, технологик тадбиркорлик ва Ўзбекистонда маҳаллий инновацион бизнес муҳитини ривожлантириш масалаларини қамраб олади.
Жумладан, «Америcан Жоурнал оф Мултидисcиплинарй Буллетин» журналида унинг «Тҳе Футуре оф АИ Салес Агенц: Фром Леад Cаптуре то Аутономоус Селлинг, анд тҳе Cондитионс Тҳат Wилл Деcиде Ит» номли мақоласи чоп этилди.
2026 йил октябрь ойида эса «Интернатионал Жоурнал оф Течнологй анд Аcадемиc Ресеарч» журналида «Узбекистанъс Стратегй фор Артифиcиал Интеллигенcе то 2030: Буилдинг а Доместиc АИ Бусинесс Эcосйстем» сарлавҳали мақоласи эълон қилинди (6-жилд, 10-сон, 659–665-бетлар). Унда муаллиф Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 14 октябрдаги «Сунъий интеллект технологияларини 2030 йилга қадар ривожлантириш стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида»ги қарори билан тасдиқланган стратегияни таҳлил қилган ҳамда мамлакатимизда маҳаллий сунъий интеллект стартапларини ривожлантириш бўйича таклифларни илгари сурган.
Ёш тадқиқотчининг илмий ҳамжамиятдаги фаоллиги ҳам ортиб бормоқда. У 2025 йил 1 июндан «Eurasian Journal of Law, Finance and Applied Sciences» журнали амалий фанлар бўлими, шу йилнинг 6 августидан эса «New Renaissance» халқаро илмий журнали таҳрир ҳайъати аъзоси сифатида фаолият юритиб, бошқа тадқиқотчиларнинг илмий ишларини баҳолашда иштирок этмоқда.
2026 йилда Тошкент шаҳридаги «Scientific Academy» илмий-тадқиқот маркази томонидан у Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги миқёсида ўтказилган танловлар доирасида «Эл-юрт фахри» мукофоти ва «Фаол тадқиқотчи» сертификати билан тақдирланди.
«Ҳакамларни мен танламаганман, уларнинг менга ён босиши учун ҳеч қандай сабаб йўқ эди. Шунинг учун бу эътирофни қадрлайман», — дейди Анваров.
Катта натижаларга олиб борадиган кичик қадамлар
Кейинги ўн икки ой учун тадбиркорнинг режалари аниқ босқичларга бўлинган. Дастлаб агент жавобларининг аниқлиги ва мижозларни тўғри йўналтириш имкониятлари бўйича синовлар якунланади. Кейин пуллик обуна хизмати йўлга қўйилишидан олдин дастлабки уч-олти нафар синов мижози жалб қилинади. Асосий мақсад — уларни маҳсулотдан қониқадиган ва уни бошқа компанияларга ҳам тавсия қила оладиган даражадаги натижага эришиш.
Шундан сўнг агентнинг овозли версияси ишга туширилади ҳамда савдо жамоалари фойдаланаётган CRM воситалари билан интеграция йўлга қўйилади. Бизнес-режага мувофиқ, биринчи мижоз тизимга уланишидан олдин маълумотлар махфийлиги ва ахборот хавфсизлигини таъминлаш бўйича тўлиқ дастур жорий этилади.
Анваров бу жараёнда шошилмасликни онгли равишда танлаган. Чунки унинг фикрича, янги технологиянинг бозорда ўз ўрнини топиши, аввало, ишонч ва сифатга боғлиқ.
«Савдо жамоаси янги воситага фақат бир марта имконият беради. Агар у тақдим этган дастлабки мижозлар сифатсиз бўлса, кейинги таклифларга эътибор ҳам беришмайди», — дейди у.
Тадбиркорнинг узоқ муддатли режалари ҳам аниқ рақамларга асосланган. Дастлабки йилда жамоа икки-уч кишидан иборат бўлиши кутилмоқда. Агар маҳсулот бозорда ўзини оқласа, бешинчи йилга бориб Филадельфияда муҳандислик, сунъий интеллект ишланмалари, савдо ва мижозларга хизмат кўрсатиш йўналишларида 25–35 нафар мутахассисни бирлаштирган жамоа шакллантириш режалаштирилган.
Бу борада шаҳарнинг имкониятлари ҳам етарли. 2025 йилги ҳисоботга кўра, Филадельфияда қарийб 41 минг 600 нафар технология соҳаси ходими фаолият юритади.
«Компанияни бизнес-режада белгиланган муддат келганида эмас, балки ана шу иш ўринлари ҳақиқатан яратилгандагина муваффақиятли деб ҳисоблайман», — дейди Анваров.
Мақсад — шахсий муваффақиятдан юрт тараққиётига қадар
Илмий йўналишда ҳам унинг режалари бор. Хусусан, ҳукумат сунъий интеллект стратегиясининг 2026 йилга белгиланган мақсадлари ижроси юзасидан ҳисобот эълон қилганидан сўнг тадқиқотларини давом эттирмоқчи.
Бироқ Нодирбек Анваровнинг энг катта орзуси фақат ўз компаниясини ривожлантириш ёки халқаро майдонда муваффақият қозониш билан чекланмайди. У Ўзбекистондан етишиб чиқадиган кейинги авлод тадбиркорлари ҳам ўз ғояларини амалга ошириши, замонавий технологиялар яратиши ва компанияларини ўз юртида барпо этиши мумкин бўлган муҳит шаклланишини истайди.
Аслида, бугунги глобал рақобат шароитида мамлакатнинг технологик келажаги ҳам айнан шундай ёшларнинг билим ва ташаббусларига боғлиқ. Янги ғояни илгари суриш, уни пухта ўрганиш, таваккал қилиш, хатолардан сабоқ чиқариш ва охир-оқибат уни амалий натижага айлантириш — муваффақиятнинг муҳим шартларидир.
Нодирбекнинг тажрибаси ёшларга бир ҳақиқатни эслатади: катта имкониятларни кутиб ўтириш шарт эмас, уларни билим, меҳнат ва изланиш билан ўзингиз ҳам яратишингиз мумкин. Бунинг учун эса қаерда бўлишингиздан қатъи назар, аввало, ўз ғоянгизга ишониш ва уни амалга ошириш йўлида дадил қадам ташлаш лозим.
Унинг ёшларга маслаҳати ҳам айнан шу ҳаётий қарашга асосланган:
«Аниқ бир мижоз пул тўлашга тайёр бўлган муайян муаммони танланг. Қолган ҳамма нарса — технология ҳам, мамлакат ҳам, молиялаштириш ҳам — кейин келади».
