Bugun Sarez ko‘li haqida gap ketganda, birinchi navbatda uning ulkan suv zaxirasi va ehtimoliy xavfi tilga olinadi. Biroq masala faqat raqamlarda emas. Asosiy savol shunday, inson tabiat yaratgan bunday ulkan kuch oldida qay darajada tayyor?

Sarez — yillar davomida sokin turgan, ammo doimo e’tibor talab qiladigan murakkab tabiiy tizim. Pomir seysmik faol hudud ekani, tog‘ yonbag‘irlarida beqaror jinslar mavjudligi xavotirlarni kuchaytiradi. Kuchli zilzila yoki yirik ko‘chki ko‘lda katta to‘lqin hosil qilishi mumkinligi haqidagi ehtimoliy stsenariylar shuning uchun ham mutaxassislarning doimiy diqqat markazida.

Eng muhimi, bu masala faqat Tojikistonning ichki muammosi emas. Suv va tabiiy ofatlar davlat chegarasini tan olmaydi. Shu ma’noda Sarez ko‘li Markaziy Osiyo davlatlari uchun umumiy mas’uliyat va hamkorlik sinovidir.

O‘zbekiston, Tojikiston, Afg‘oniston va Turkmaniston uchun xavfsizlik, axborot almashinuvi va favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlik masalasi bir-biri bilan chambarchas bog‘liq.

Shu bilan birga, Sarez ko‘li haqida faqat qo‘rquv tilida gapirish ham to‘g‘ri emas. Tabiiy xavfni boshqarishning eng samarali yo‘li − uning oldida sarosimaga tushish emas, balki ilm-fan, doimiy monitoring va puxta rejalashtirishdir.

Zamonaviy kuzatuv texnologiyalari, seysmik nazorat va aholini ogohlantirish tizimlari ehtimoliy xavfni kamaytirishda hal qiluvchi ahamiyatga ega.

Sarez ko‘li sukut saqlab turibdi. Ammo uning sukuti ham bizga bir narsani aytayotgandek: tabiatni yengishga urinishmas - uni tushunishni o‘rganish kerak.

Internet materiallari asosida tayyorlandi