Франция бир неча ўн йиллар давомида энг машҳур сайёҳлик йўналиши унвонини сақлаб келмоқда. 2024 йил мамлакат учун айниқса самарали йил бўлди: Париж Олимпиадаси, Нормандияга десант ташланишининг 80 йиллиги ва узоқ кутилган Нотр-Дам соборининг қайта тикланганидан кейин қайта очилиши мамлакатга 100 миллион кишилик сайёҳлик чегарасидан ошиб ўтишга ёрдам берди. Мамлакатнинг сайёҳлик жозибаси ҳар қандай дидга мос келадиган кўплаб диққатга сазовор жойлари, ландшафтларнинг хилма-хиллиги, бой тарихий ва бадиий мерос, юмшоқ иқлим ва яхши ривожланган транспорт инфратузилмаси билан боғлиқ. Эътиборга молик жойлар қаторида Эйфел минораси ва Лувр мавжуд, улар Парижнинг икки рамзи бўлиб, дунёдаги энг кўп ташриф буюриладиган жойлар қаторига киради. Версал саройи француз қиролларининг собиқ қароргоҳи бўлиб, ажойиб боғга эга. Луара водийсида 300 дан ортиқ Уйғониш даври қасрлари мавжуд. ЮНЕСКО рўйхатига киритилган "Европанинг Рождество пойтахти" Страсбург немис ва француз маданиятини бирлаштиради.

Иккинчи ўринни эса Испания эгаллайди. Айниқса, 2024-2025 йил Испания учун тарихий йил бўлди: 95-97 миллион саёҳатчи келди. Бу ерда туризм 1960 йилларда ривожлана бошлаган ва бугунги кунда мамлакат ялпи ички маҳсулотининг 11 фоизини ташкил қилади.

Испанияда пляжлар, тоғлар, жаҳон даражасидаги архитектура, дунёга машҳур Мишлен юлдузли ресторанлари бўлган гастрономия манзараси, жонли тунги ҳаёт ва Европадаги энг юмшоқ иқлимлардан бири мавжуд. Баъзилар бу ерга Коста-Брава пляжлари учун, бошқалари Гауди архитектураси учун, бошқалар эса Камино де Сантяго зиёрати учун келишади. Эътиборга сазовор жойлар ҳам кўп. Саграда Фамилия Барселонадаги қурилиши тугалланмаган собор бўлиб, унинг қурилиши қарийб 150 йилдан бери давом этмоқда. Прадо музейи дунёдаги энг йирик санъат музейларидан бири бўлиб, унда Веласкес, Гоя ва Эл Греконинг асарлари сақланади. Гранададаги Алҳамбра – Араблар давридан қолган сарой ва парк мажмуаси, ЮНЕСКОнинг Жаҳон мероси рўйхатига киритилган.

Балеар ороллари - Маллорка, Менорcа ва Ибиза - ҳар қандай дидга мос пляжларни таклиф этади.

Канар ороллари - Тенерифе ва Ланзароте вулқон ландшафтлари, йил давомида қулай пляж муҳитини беради.

Кўпчилик интиладиган Америка Қўшма Штатлари сайёҳлар орасида учинчи энг машҳур манзил ҳисобланади, аммо даромад бўйича шубҳасиз етакчи: йилига 215 миллиард доллар, бу Испаниядан деярли икки баравар кўп. Буни осон тушунтириш мумкин: сайёҳлар Қўшма Штатларда дунёнинг бошқа бирон бир мамлакатига қараганда кўпроқ пул сарфлашади. Битта саёҳатда сиз Манхэттен осмонўпар биноларини, Аризона канъонларини, Калифорния манзаралари ва Флорида пляжларини кўришингиз мумкин.

Қўшма Штатлар улкан дам олиш салоҳиятига эга ва дунёдаги энг машҳур ўнта музейдан тўрттаси шу ерда жойлашган: Нью-Йоркдаги Метрополитен санъат музейи, Лос-Анжелесдаги Гетти музейи, Чикаго санъат институти ва Вашингтондаги Миллий галерея.

Тўртинчи ўриндаги Туркия бу йўналишда Осиёдаги энг машҳур мамлакат саналади. Биргина 2025 йил Туркия учун тарихий йил бўлди: мамлакатга 64 миллиондан ортиқ киши ташриф буюрди - бу рекорд даражадаги рақам саналади. Энг юқори учта сайёҳлар гуруҳига руслар, немислар ва британияликлар кирди. 2028 йилга келиб, мамлакатга келувчилар сони 90 миллионга етиб, дунёнинг энг яхши учлигидан бирига айланиши кутилмоқда. Туркия Ўрта ер денгизи ва Эгей денгизларида пляж таътилларини, юнон-рим шаҳарлари харобалари билан қадимий тарихни, Кападокиянинг ажойиб табиий ландшафтларини ва Помуққалъанинг ажойиб террасаларини таклиф этади.

Мамлакатда қадимги дунёнинг етти мўъжизасидан иккитасининг - Эфесдаги Артемида ибодатхонаси ва Галикарнасдаги мақбаранинг қолдиқлари жойлашган.

Навбатдаги поғонани эгаллаган Италияда ҳар бир шаҳар ўзига хос бир бобдир. Дунёнинг маданий ва тарихий диққатга сазовор жойларининг учдан бир қисми Италияда жойлашган. Музейларга эга шаҳарлар рекорд даражадаги ташриф буюрувчиларни қайд этмоқда, маданий тадбирлар, халқаро кўргазмалар ва фестиваллар орқали турли аудиторияни жалб қилмоқда, қирғоқбўйи ҳудудлари ва тоғли курортлар эса Италиянинг сайёҳлик таклифларининг хилма-хиллигини намойиш этади. Одамлар бу ерга Колизей ва Ватикан, Рим манзаралари, Қадим империя қолдиқлари, оғаётган Пиза минораси, умуман олганда қадимий маданият ва замонавий тараққиёт уйғунлигини кўриш учун келишади.

Олтинчи ўринни эгаллаган Мексика Лотин Америкасининг энг машҳур йўналиши ва дунёдаги энг тез ривожланаётган бозорлардан биридир. Бу ерда ЮНЕСКОнинг 35 та жаҳон мероси объектлари жойлашган — бу минтақадаги бошқа ҳар қандай мамлакатига қараганда кўпроқ. Битта саёҳатда сиз ҳамма нарсани кўришингиз мумкин: Майя ва Астек пирамидалари, Кариб денгизининг фируза ранг сувлари, барокко меъморчилигига эга шаҳарлар, Калифорниянинг ёввойи чўллари. Турли муаммолар, жиноятчиликнинг юқори даражаси ва наркотрафикка қарамай, Мексика юқори даражадаги хизмат кўрсатишга эга энг арзон йўналишлардан бири бўлиб қолмоқда.

Кейинги ўриндаги Буюк Британия битта тож остида тўртта мутлақо бошқа давлатлардан иборат: паблари, боғлари ва университет шаҳарчалари мавжуд Англия; тоғли ҳудудлари билан Шотландия; қалъалари ва қирғоқлари билан Уэльс; “Титаник” ва базалт устунлар билан Шимолий Ирландия ўзига тортади. Масалан, 2024 йилда Буюк Британияга тахминан 41,2 миллион киши ташриф буюрган. Буюк Британия Европанинг мусиқий туризм бўйича етакчи йўналиши бўлиб, 2023 йилда мамлакат мусиқа саҳнаси 19 миллиондан ортиқ маҳаллий ва халқаро сайёҳларни жалб қилди.

Германия Европанинг энг қудратли ишлаб чиқариш маркази ва қитъанинг энг кўп талаб қилинадиган сайёҳлик йўналишларидан бири бўлишга муваффақ бўлган мамлакатдир. Мамлакатга йилига ўртача 37-38 миллион сайёҳ келади. Бу ерда тарихи ва жонли маданий манзараси билан Берлин, қалъалари, Алп тоғлари ва Октоберфест билан Бавария, узумзорлари ва ўрта аср қалъалари билан Рейн водийси, Қора ўрмон ва тикланган Фрауэнкирхе билан Дрезден - буларнинг барчаси бир том остида жойлашган. Германияга энг кўп хорижий сайёҳлар оқими Нидерландиядан (11 миллион), Қўшма Штатлардан (7,2 миллион) ва Швейцариядан (6 миллион) келади.

Навбатдаги манзил бўлган Япония келажак технологиялари минг йиллик анъаналар билан бирга мавжуд бўлган мамлакат: Токио кафеларида робот официантлар, Киотодаги буддист роҳиблар, капсулали меҳмонхоналар ва татами гиламчалари ва чой ичиш маросимлари ўзига хос қизиқишга эга. Энг кўп сайёҳлар Жанубий Корея (8,63 миллион), Тайван (5,69 миллион), Хитой (5,49 миллион) ва Қўшма Штатлардан (2,67 миллион) келади.

Осиёдаги энг кўп ташриф буюриладиган мамлакатлардан бири бўлган Япония 2024 йилнинг ўзида 36,86 миллион хорижий сайёҳни қабул қилди ва бу барча даврлардаги янги рекордни ўрнатди. Заиф иена курси ўсишнинг асосий омилларидан бири бўлди: дастлабки тўққиз ой ичида умумий туризм тушуми 39 миллиард доллардан ошди.

Топ-10 рейтингга кирган Греция бир йилда 35-36 миллион сайёҳни қабул қилади. Шунга қарамай, у энг ихчам сайёҳлик мамлакатларидан бири ҳисобланади: барча даромадларнинг деярли 90% атиги бешта минтақада - Жанубий Эгей, Аттика, Крит, Ион ороллари ва Македонияда жамланган.

Кўк пляжлар, бой қадимий мерос, ноёб гастрономия ва яхши ривожланган меҳмондўстлик инфратузилмаси Грецияни дунёдаги етакчи ёзги таътил масканларидан бирига айлантиради. Машҳур оролларидан ташқари, Грециянинг жозибаси унинг бой тарихидан келиб чиқади, қадимий ёдгорликлар бутун мамлакат бўйлаб, Метеорадан Спартага қадар тарқалган.

Таъкидлаш керакки, сўнгги йилларда Ўзбекистонда ҳам туризм жадал ривожланмоқда. Биргина 2025 йилда мамлакатга салкам 11,7 млн турист келди. Ўзбекистонга сайёҳлар оқими 2019 йил даражасига нисбатан 73 фоизга ошди, дейилади Бутунжаҳон туризм ташкилоти ҳисоботида. Бу мамлакатни дунёда туризмда энг юқори ўсиш қайд этган олтинчи давлатга айлантирди.

Аброр Зоҳидов