Бугун ОАВда ва ижтимоий тармоқларда тарқалган Хитойдан учирилган «Самарқанд –2028» сунъий йўлдоши ҳақидаги хабарлар кўпчиликни тўлқинлантирди. Шу билан бирга айрим телеграм каналларда «Биз адашибмиз. Аслида бу сунъий йўлдош Хитойники экан. Ўзбекистонга тааллуқли эмас экан» деган мазмундаги изоҳлар ҳам берилди. Биз ушбу янгилик қай даражада юртимиз олимлари билан боғлиқ эканига аниқлик киритиш мақсадида «Ўзбеккосмос» агентлигининг матбуот котиби Акмал Назаров билан боғландик.

–Ушбу янгилик одамлар учун оддий туюлиши мумкин. Яна бир сунъий йўлдош орбитага чиқарилди. Аммо воқеанинг энг муҳим жиҳати бошқа.

«Самарқанд – 2028» бортида ўзбек муҳандислари яратган сунъий интеллект модули ишлайди. Демак, энди Ўзбекистон космосдан маълумот олувчи давлатгина эмас, балки интеллектуал космик технологияларни ишлаб чиқишга ҳам қадам қўймоқда, – дейди А. Назаров. – Сунъий йўлдошнинг тана қисми хитойлик олимлар томонидан ишлаб чиқилган бўлса-да, унинг ақлий қисми ўзбек олимларининг изланишлари самараси. Илк бор «Ўзбеккосмос» тадқиқотчиларининг космонавтика соҳасидаги изланишлари бошқа ҳамкасбларининг иши билан интеграция қилинди.

Бу бизга нима беради?

Албатта, мазкур илк қадам ҳали космик соҳада етакчиликка даъвогарлик қиламиз дегани эмас. Аммо илм-фан, сунъий интеллект ва космик технологиялар бўйича ўз ечимларимизни ярата бошлаганимиз юртимизнинг технологик келажаги учун муҳим босқичдир. Эндиликда сунъий йўлдош 3 йилдан 5 йилгача орбитада учиб юради ва ундан Ўзбекистон ҳам Хитой ҳам ўзига тегишли маълумотларни олиш имкониятига эга бўлади. Олинган маълумотлар таъкидланганидек, экинлардаги муаммоларни эртароқ аниқлаш, сув ресурсларини назорат қилиш, экологик ўзгаришларни кузатиш, шаҳарларни режалаштиришда аниқ маълумотларга таяниш имкониятини беради.

Бугун дунёда энг қиммат ресурслардан бири ахборот ва маълумот эканини назарда тутсак, уларни тез ва аниқ қайта ишлаш давлатларимиз учун устунлик беришини унутмаслик керак.

Сизнингча, Ўзбекистон кейинги 10 йилда космик технологияларга янада катта сармоя киритиши керакми ёки бу маблағлар бошқа соҳаларга йўналтирилгани маъқулми? Фикрларингизни изоҳларда қолдиринг.

Зебо Намозова

Ishonch.uz