Автомобилга эко-стикер буюртма бериш керак бўлди. My.gov.uz орқали ариза юборилди, хонадон манзили аниқ кўрсатилди ва почта хизмати учун 20 минг 600 сўм тўлов ҳам онлайн тарзда амалга оширилди. Мен хизматни қонуний равишда «охирги нуқтагача», яъни эшигим тагигача сотиб олдим. Кутяпман. Ўн кунча вақт ўтгач, туман почтасидан қўнғироқ бўлди: «Сизга хат келган, фалон жойда бўламан, келиб олиб кетинг».

Тўғри, масофа узоқ эмас, қўшни маҳалла. Лекин савол туғилади: нима учун мен пулини тўлаган хизматимни эшигим тагида кутиб ололмайман? Нега тизим учун пул тўлаб, яна ўзим овора бўлишим керак? Хатни олгани хабарчининг уйига борсам, тарқатувчи ходим (бир онахон) қўлимга хатни узатаркан, кутилмаган гапни айтиб қолди: «Пайнетга 5 минг сўм ташлаб кетинг». Сабабини сўрасам, «Сизга телефон қилиб гаплашдим-ку, ўшанинг пули», деди.

Қаршимда ёши бир жойга бориб қолган кекса онахон турибди. Балки ўзи ишлар, балки келинининг ўрнига мажбурликдан чиққандир?.. Кайфиятим бузилган бўлса-да, ортиқча савол-жавоб қилиб ўтирмадим. «Хатни уйингиздан овора бўлиб, ўзим олиб кетяпману, яна пул сўрайсиз-а?» дедиму, сўралган пулни бериб қайтдим.

Мен ўша онахон устидан шикоят қилмоқчи эмасман. Мабодо, ариза ёзсам ҳам, тизимда ўзгариш бўлмайди, буни яхши биламан. Арзимаган маош олиб, юклама остида эзилган бечора почтачи жазоланади, холос. Муаммо эса ўша-ўшалигича қолаверади.

Келинг, масалани ичкаридан таҳлил қилайлик. Муаммонинг илдизи қаерда?

Биринчидан, логистика ўлик ҳолатда. Бугун почтачиларда на замонавий транспорт, на оддий велосипед бор. Минглаб аҳоли яшайдиган бир нечта маҳаллани пиёда айланиб, давлат хизматлари хатлари, суд қарорлари, солиқ хабарномаларини ўз вақтида тарқатишга жисмонан имконият йўқ.

Иккинчидан, уларнинг маоши ойликми ёки чойчақа? Тизимда ишлаётган ходимларнинг аксарияти ярим ставкада, энг кам иш ҳақи эвазига меҳнат қилади. Уларга на йўлкира қопланади, на мижозга телефон қилиш учун хизмат алоқаси берилади. Оқибатда қуйи бўғин ходимлари фуқаролардан «Пайнетга беш минг сўм» деб, ўзларича ноқонуний «компенсация»ни ўйлаб топишга мажбур бўлишмоқда.

Биз «Uzpost» брендини ўзгартирдик, логотипларни чиройли қилдик, лекин энг қуйи бўғиндаги ходимлар шароитини яхшилашни унутдик. Тизим ишламас экан, фуқаро ҳам норози, ўша беш минг сўм илинжида қолган хабарчи ҳам сарсон.

Соҳага масъул бўлган Рақамли технологиялар вазирлиги ва «Uzpost» раҳбарияти чиройли ҳисоботлар беришни камайтириб, туманлардаги ҳақиқий аҳволга қачон тик қарайди? Қачонгача фуқаролар тўлов қилинган хизмат учун яна қўшимча «чойчақа» тўлаши керак?

Биз қуйи бўғин ходимлари жазоланишини эмас, тизим тўлақонли ишлашини истаймиз!

Озода МАМАДАЛИЕВА