— Штатлар қисқартирилиши сабабли ишдан бўшатилган ходимнинг аввалги лавозими ёки унга мос келадиган бўш иш ўрни 6 ой ичида қайта пайдо бўлса, иш берувчи ушбу ходимга таклиф қилмасдан бошқа шахсни ишга қабул қилиши мумкинми? Бундай ҳолат қонун бузилиши ҳисобланадими? Ходим суд орқали ўз ҳуқуқини тиклаши мумкинми?
Нозима Қодирова, Андижон вилояти

Ушбу саволга меҳнат муносабатлари бўйича юрист Мирёқуб Раҳимов жавоб беради:

— Бундай ҳолат меҳнат қонунчилиги талабларига зид ҳисобланиши мумкин.
Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 102-моддасига кўра, штатлар қисқартирилиши муносабати билан ишдан бўшатилган ходим меҳнат шартномаси бекор қилинган кундан эътиборан 6 ой давомида аввалги мутахассислиги ва малакасига мос бўлган бўш (вакант) иш ўрни пайдо бўлганда, ушбу иш ўрнига биринчи навбатда қабул қилиниши лозим.

Қонунга мувофиқ, иш берувчи бундай вакант ўрин пайдо бўлгани ҳақида собиқ ходимни хабардор қилиши ва унга ишни таклиф қилиши шарт. Агар иш берувчи ушбу мажбуриятни бажармасдан бошқа шахсни ишга қабул қилган бўлса, бу меҳнат қонунчилиги талабларини бузиш деб баҳоланиши мумкин.

Бундай вазиятда ходим ўз ҳуқуқлари бузилган деб ҳисобласа, судга мурожаат қилиб, ишга тиклаш ёки етказилган зарарни ундириш масаласини кўриб чиқишни сўраши мумкин. Суд ишнинг барча ҳолатларини, жумладан, вакант лавозим мавжуд бўлганлиги ва иш берувчининг ходимни хабардор қилган-қилмаганлигини ўрганиб, ҳуқуқий баҳо беради.